​ជោគ​ជ័យ​នៃ​បាតុកម្ម​អហិង្សា​​និង​បរាជ័យនៃ​កុប​កម្ម​ហិង្សា​

Success Rates by Decade 1940-2006

ការ​សិក្សារបស់​លោក​ស្រីឆេណូវេថ​ និង​ ស្ទីហ្វឹន​ ​បាន​ពន្លះ​ចេញ​នូវ​ការ​ពិត​ដ៏​គួរ​ឱយ​ភ្ញាក់​ផ្អើលអំពី​ជោគ​ជ័យ​នៃ​បាតុកម្ម​អហិង្សា​និង​បរាជ័យ​នៃ​កុប​កម្ម​ហិង្សា​។ បាតុកម្ម​អហិង្សាដែល​ផ្អែក​លើ​ប្រជាជន​ស៊ីវិល​​មាន​អត្រា​សង្ឃឹម​ជោគ​ជ័យ​រហូត​ដល់​ទៅ​ ៥៣ភាគរយឯណោះ​ ពោល​គឺ​មានកម្លាំង​ខ្លាំងជាង​​ទ្វេ​ដង បើ​ប្រៀប​នឹង​កុប​កម្ម​ហិង្សា​គ្រប់​ករណី​ទាំង​អស់ដែល​​មាន​សង្ឃឹម​ជោគ​ជ័យ​តែ​ ២៦ភាគ​រយ​ទេ​​។ ចំពោះយុទ្ធនាការ​ធំៗ​ចំនួន​ ២៥​ករណីវិញ​​ ក្នុង​ចំណោម​ ២០បាតុកម្ម​​ មាន​ ១៤ករណី​ទៅ​ហើយ​ជោគ​ជ័យ​ ពោល​គឺ​មាន​អត្រាជោគ​ជ័យ​ ​៧០ភាគ​រយ ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ៥ករណី​ មាន​តែ​កុប​កម្ម​ ២ ប៉ុណ្ណោះ​​ជោគ​ជ័យ ពោល​គឺ​អត្រា​ជោគ​ជ័យ​តែ​ ៤០ភាគ​រយ​ទេ​​។ នេះ​ស​បញ្ជាក់​ថា​ សូម្បី​តែ​ក្នុង​ករណី​យុទ្ធនាការ​ធំៗ​ ក៏​ចលនា​អហិង្សា​នៅ​មាន​ប្រៀប​ជាង​ចលនា​ហិង្សា​ដដែល​។

​អ្វី​ដែល​រិត​តែ​ចម្លែក​នោះ​គឺ​ថា​ សូម្បី​តែ​ពេល​បាតុកម្ម​អហិង្សា​បរាជ័យក៏​ដោយ​​ ក៏​មាន​គុណ​សម្បត្តិ​និង​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​អវិជ្ជមាន​តិច​ជាង​កុប​កម្ម​ហិង្សា​ឆ្ងាយ​ណាស់​។  ប្រទេសដែលត្រឹម​តែ​កើត​​មាន​យុទ្ធនាការ​អហិង្សា​ជា​មធ្យម​មាន​ឱកាស ៣៥ភាគ​រយ​ ​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ៥ឆ្នាំ​ បន្ទាប់​ទំនាស់​បាន​បញ្ចប់​។ ក្រលេក​មក​មើល​ យុទ្ធនាការ​ហិង្សា​វិញ​ មាន​ឱកាស​តិច​ជាង ​៤ភាគរយទៅ​ទៀត​ ​ដែល​​ប្រជាធិបតេយ្យ​អាចត្រូវបាន​ដាក់​​បញ្ចូល​ដោយ​​ជោគ​ជ័យ​បាន​។ ​​នៅ​ពេល​ចលនា​អហិង្សា​ត្រូវបាន​រារាំង​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​និង​​បង្អាក់​ដោយ​​ការ​បង្ក្រាប​របស់​កង​កម្លាំង​សន្តិ​សុខ​ ប្រជាជន​ទាំង​អ្នក​ចូល​រួម​និងអ្នក​​ឈ្លប​មើល​បាតុកម្ម​ក្នុង​សង្គម​ទាំង​មូល ​នឹងស្អប់​ខ្ពើម​របប​ដឹក​នាំ ទោះ​ ​ចលនា​នោះ​ជោគ​ជ័យ​ឬ​បរាជ័យ ​ ​ព្រោះ​តែ​ការ​បង្ក្រាបខុស​ច្បាប់​​​លើ​បាតុករដែល​ជា​ប្រជាជន​ស៊ីវិល​​គ្មាន​ប្រដាប់​អាវុធ​ ​របប​នោះ​រិត​តែ​គ្មាន​សង្ឃឹម​ស្តារ​ប្រជាប្រិយ​ភាព​ឡើង​វិញបាន​​ទៀតដែរ​​​។ ក្រោយ​យុទ្ធនាការអហិង្សា​​បរាជ័យ​ ទោះ​មាន​ការ​តាម​ចាប់ខ្លួន​​បាតុករក៏​មាន​ចំនួន​តិច​ស្តួច​ស្តើង​បើ​ធៀប​នឹង​កុប​កម្ម​ហិង្សា​​ ហើយ​ទោះ​មាន​ទារុណ​កម្ម​ក៏​មិន​ដល់​ថ្នាក់​ស្លាប់ដែរ​។ កុប​កម្ម​ហិង្សាវិញ​ ​ក្រោយពេល​​​បរាជ័យ​ ក្រុម​អាជ្ញាធរ​នឹង​តាម​​ប្រមាញ់​ ​​ ពេល​ចាប់​បាន​គឺ​សម្លាប់​ឬ​ធ្វើ​ទារុណ​កម្ម​ដោយ​គ្មាន​ឆ្លង​កាត់​ការ​កាត់​ទោស​ពី​តុលារ​ការអ្វី​នោះ​ទេ​​ ព្រោះ​ពួក​គេ​ចាត់​ទុកថា​​ជា​អ្នក​គំរាម​កំហែងដល់​អំនាច​របស់​ពួក​គេ​ផង​ ប្រជាជន​ក៏​ខ្លាច​ជាប់​ទាក់​ទង​ផងដែរ​​។​ សំរាប់​ករណី​ប្រទេស​​ប្រជាធិបតេយ្យ​ស្រាប់​ទៅ​ហើយ​វិញ​ រដ្ឋ​យក​ឈ្នះ​យុទ្ធនាការ​អហិង្សា​ហើយ​ ៩៨ភាគ​​រយ​នៅ​តែ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដដែល​ ប៉ុន្តែប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​យក​ឈ្នះ​យុទ្ធនាការ​ហិង្សា​វិញ​ ៧០​ភាគ​រយ​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​នៅ​តែរក្សា​ប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​។​

            យុទ្ធនាការ​អហិង្សា​ ទោះ​ចាញ់​ឬ​ឈ្នះ​ សុទ្ធ​មាន​បង្កើន​ផល​វិជ្ជមាននិង​ភាព​ឆ្លើយ​តប​របស់​រដ្ឋាភិបាលចំពោះ​ប្រជាជន​​ ពោល​គឺ​​នៅ​តែ​​ផ្តល់​គុណ​ប្រយោជន៍​សំរាប់​ប្រជាធិបតេយ្យ​ តែ​យុទ្ធនាការ​ហិង្សា​វិញ​ មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ស្តារ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពុំ​បាន​នោះ​ទេ​ តែ​ធ្វើ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដើរ​ថយ​ក្រោយ​ទៀត​។

អាន​បន្ថែម​៖

៙អេរិខា ឆេណូវេថ​​ (Erica Chenoweth) និង​​ ម៉ារៀ ស្ទីហ្វឹន​ (Maria J. Stephan). ២០១១. «​ហេតុ​ដែល​បាតុកម្ម​តវ៉ា​របស់​ប្រជាជន​ស៊ីវិល​ដើរ​: ភាព​សម​ហេតុ​ផល​ផ្នែក​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​នៃ​ទំនាស់​ដោយ​អហិង្សា​​» (Why Civil Resistance Work: The Stratigic Logic of Nonviolent Conflict). ញ៉ូវយ៉ក​: រោងពុម្ព​​សាកល​វិទ្យាល័យ​កូលុំបៀ (New York: Columbia University Press)​។

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

Google photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s