​ធ្វើ​ដូច​ម្តេចដើម្បី​ឱយ​កូដកម្ម​ទាម​ទារ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​កម្មករ​ជោគ​ជ័យ​​​ ​

Turn to Violence

កូដកម្មជា​មធ្យោបាយ​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ជាង​គេ​ ​ដើម្បី​​ទាម​ទារ​ដំឡើង​ប្រាក់ខែ​​ សូម្បី​តែ​ពេល​ករណី​កូដកម្ម​នោះ​​បរាជ័យ​ ក៏ការ​ទាម​ទារ​សំរេច​បាន​ខ្លះៗ​ដែរ​។ ​នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ដោយ RFI​ ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៣ ខែ​មិថុនា​ ២០១៥​ លោក អាត់ ធន់ ប្រធាន​សហភាព​ការងារ​កម្ពុជានិង​ប្រធាន​សហជីព ស៊ីខាវឌូ បាន​មើល​ឃើញ​ពី​ប្រសិទ្ធ​ភាព​នៃ​កូដកម្មថា​​ ការ​ចរ​ចា​តែ​មួយមុខ​​មិន​អាច​នាំ​ទៅ​រក​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែនោះ​ទេ​​ បើ​​គ្មាន​កូដកម្ម​ ការ​ពលី​ ការ​តវ៉ា​របស់​កម្មករ​ ពោល​គឺ​កូដកម្ម​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ជាង​ការ​ចរចា​ មាន​កូដកម្ម​ ទើប​មាន​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​។ មូល​ហេតុ​មួយចំនួន​​ដែល​ប្រាក់​ខែរបស់​កម្មករ​កើន​ឡើង​លឿន​ជាង​​របស់​គ្រូ​បង្រៀន​ ពី​ព្រោះ​កម្មករ​ធ្វើ​កូដកម្ម​ រយៈ​ពេល​យូរ​និង​មាន​អ្នក​ចូល​រួម​ច្រើន​ ព្រម​ទាំង​ហ៊ាន​ប្រឈម​របស់​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​ផង​ដែរ​ ឯ​ខាង​គ្រូ​បង្រៀន​វិញ​ ធ្វើបាតុកម្ម​ តែ​មិនធ្វើ​​កូដកម្ម​ (នៅ​​បន្ត​បង្រៀន​) ធ្វើ​តែ​ក្នុង​រយៈ​ខ្លី​និង​មាន​អ្នក​ចូល​រួម​តិច​។ នេះ​មានន័យថា​ តាក់​ទិចធ្វើ​ការ​ទាម​ទារ​, ចំនួនអ្នក​អនុវត្ត​និង​គុណ​ភាព​តាក់​ទិច, រយៈ​ពេល​ប្រតិបត្តិ​ការឬ​ភាព​ក្រាញ​ននៀល​, មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ក្នុង​ការ​កំណត់​ពី​លទ្ធ​ផល​បាតុកម្ម​​។​

បើ​ការ​ចរចា​អាច​ដោះ​ស្រាយ​គ្រប់​បញ្ហា​បានមែន​​ ម្ល៉េះ​សម​ពិភព​លោក​ពុំ​ដែល​មាន​អំពើ​ហិង្សា​ សង្គ្រាម​ រដ្ឋ​ប្រហារ​ អន្តរាគមន៍​យោធា​នោះ​ឡើយ ត្បិត​គ្រាន់​តែ​និយាយ​គ្នា​ទៅ ​អាច​ដោះ​ស្រាយ​បាន​ហើយ​។ ការ​ឱយ​តម្លៃ​ខ្លាំង​ពេកលើ​ការ​ចរចា​អាច​កើត​ចេញពី​​​សម្មតិកម្ម​ឆ្គាំ​ឆ្គង​មួយ​ចំនួន ដូចជា​ ភាគី​ចរចាទទួល​យក​ហេតុ​ផល,​ ការ​ជជែកគ្នា​​​នឹង​នាំ​ឱយ​​ភាគីដែល​មាន​​សំអាង​មិន​ច្បាស់​លាស់​និងមិន​​ត្រឹម​ត្រូវ​ព្រម​ទទួល​យក​សំអាង​ដែល​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​, ការ​ចរចា​បន្ថយ​អំពើ​ហិង្សា​រវាង​ភាគី​ចរចា​, ភាគី​ចរចា​តែង​គោរព​​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​, ភាគី​ចរចា​តែង​ស្មោះ​ត្រង់​នឹង​គ្នា។ល​។ ការ​ចរចា​ឬ​លទ្ធ​ផល​នៃ​ការ​ចរចា​ផ្អែកស្ទើរ​តែ​ទាំង​ស្រុងទៅ​លើ​អំនាចនិង​សមត្ថភាព​​​របស់​ភាគីនីមួយៗ​ ពោល​គឺ​ ​​​ភាគីដែល​​មាន​អំនាច​ជាង​​តែង​មាន​ឱកាស​សំរេច​បានតាម​បំណង​​និង​ការ​អនុវត្ត​តាម​ការ​ទាម​ទារជាង​ ឯ​ភាគី​ដែល​មាន​អំនាច​តិច​ជាង​តែង​មាន​សង្ឃឹម​តិច​។ ​ភាគី​មាន​អំនាច​ជាង​នឹង​មិន​​ទទួល​យក​ហេតុ​ផល​ណា​មួយ​ដែលមិន​បំរើ​ប្រយោជន៍ពួក​គេនោះ​ទេ​​​ ​ទោះ​បី​ហេតុ​ផល​នោះ​ត្រឹម​ត្រូវ​ក៏​ដោយ​ ហើយ​ពួក​គេ​ក៏​អាច​ក្បត់​ពាក្យ​សន្យា​គ្រប់​ពេល​ ឱយ​តែ​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​​អស់​មាន​អំនាច​បង្ខំ​ពួក​គេ​ឱយ​គោរព​តាម​សន្យា។ ដូច្នេះ​ ការ​បញ្ឈប់​កូដ​កម្មរបស់​ក្រុម​ណា​មួយ​​ដែលពឹងផ្នែក​លើ​​វិធីនេះ​ដើម្បី​​ដាក់​សម្ពាធលើ​គូ​ប្រជែង​ គឺ​ជា​ការ​សម្លាប់​ខ្លួន​ឯង​ ព្រោះ​ធ្វើ​បែប​នេះ​នឹង​សម​តាម​បំណង​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​ ដែល​ខ្លាច​និង​ពិបាក​ទប់​ទល់​នឹង​កូដកម្ម​ ហើយ​ធ្វើ​ឱយ​បាត់​បង់​តុល្យភាព​អំនាច​ ដែល​ភាគី​ម្ខាងបញ្ឈប់​កូដកម្ម​ តែ​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​បែរ​ជា​​នៅ​តែបន្ត​​ប្រើ​ហិង្សា​។​​​ ទោះ​បី​ភាគី​មាន​អំនាច​សន្យា​យ៉ាង​ម៉េច​ក៏​ដោយ​ (ទោះ​មាន​លាយ​លក្ខណ៍​​អក្សរឬ​អត់​​) ដរាបណា​​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​មិន​ទាន់​បាន​បំពេញ​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយទេ​​ បញ្ឈប់​កូដកម្ម​គឺជា​ការ​ជំរុះឧបសគ្គ​​ឱយភាគី​ដែល​មានអំនាច​ ​មិន​គោរព​តាមសន្យា​​។

ការ​អះ​អាងណា​មួយ​​ដែល​ថា ដោយ​សារកូដកម្ម​ទើប​នាំ​ឱយ​កម្មករ​ស្លាប់​និង​របួស​ ឬ​ថា​ផ្អាក​កូដកម្ម​ដើម្បី​បន្ថយអំពើ​ហិង្សា​​ គឺ​ប្រកប​ដោយ​កំហុស​ឆ្គង​និង​​ការ​យល់​ច្រលំ៖​​ ទី១ ​មិន​មែន​ភាគី​កម្មករទេ​ដែល​ផ្តើម​អំពើ​ហិង្សា​ តែ​គឺភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាបដែល​បង្ក​ឱយ​មាន​មរណភាព​និង​របួសខាង​កម្មករ ត្បិត​ធម្មតា​ភាគី​ខ្សោយ​កំរ​ហ៊ាន​វាយ​ភាគី​ខ្លាំង​ណាស់​ លុះ​ណា​តែ​មាន​ជន​បង្កប់​​​​​។ ទី​២ កូដកម្មដោយ​សន្តិ​វិធី​ត្រូវ​បាន​ធានា​ដោយ​​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញនិង​ច្បាប់​ការ​ងារ​ ​ មិន​មែន​អាជ្ញាធរ​នៅ​លើ​ច្បាប់​អាច​បង្ក្រាប​ដោយ​សេរី​​​​ ហើយ​បន្ទោស​អ្នកធ្វើ​​កូដកម្ម​ទេ,​ ​ហិង្សា​របស់​អាជ្ញាធរលើ​ប្រជាជន​ស្លូត​ត្រង់​ដែល​មិន​បាន​ប្រើ​ហិង្សា​ក៏​ខុស​ច្បាប់​​ ឯ​​ហិង្សា​របស់​កម្មករក៏​ខុស​ច្បាប់​​​។ ទី​៣ កម្មករ​ប្រុសៗ​ខ្លួន​ឯង​ទៅ​ប្រឈម​នឹង​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​ដែល​បំពាក់​ដោយ​អាវុធ​និង​មាន​ការ​ហ្វឹក​ហាត់​ខាង​បង្ក្រាប​បាតុកម្ម​ នេះ​បង្ហាញ​ពី​កំសោយ​នៃ​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ ​ពង្រឹង​វិន័យ គ្រប់​គ្រង​​​កម្មករ​ ក្នុង​ពេល​​ធ្វើ​កូដកម្ម​និង​បង្ហាញ​ពី​ចន្លោះ​ប្រហោង​របស់​សហជីពផង​ដែរ​​។ មិន​តែប៉ុណ្ណោះ​​​ ក្នុង​ចំណោម​ពួក​គេមាន​អ្នក​​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​សម្បត្តិ​ឯក​ជន​ ដែល​ការណ៍​នេះ​ជំរុញឱយ​អាជ្ញាធរ​មាន​លេសចោទ​ប្រកាន់​និង​បង្ក្រាបជា​ដើម។ ពួក​គេ​បាន​​​​តប​ត​នឹង​ការ​បង្ក្រាប​របស់​អាជ្ញាធរ​ដោយ​ដុំ​ថ្ម​និង​កាន់​ដំបង​ជា​ដើម​នោះ​ ​រដ្ឋ​ស្វាគមន៍​បំផុត​ ពី​ព្រោះ​​ហិង្សា​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​​ប៉ិន​ប្រសប់ ហើយ​វាជួយ​ឱយ​រដ្ឋ​អំនាច​ទទួល​បាន​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​ក្នុងការ​​រក្សាសន្តិ​សុខ​សាធារណៈ​ពី​អំពើ​ហិង្សា​ណា​មួយ​​​​។ កុំ​ថា​ដល់ប្រតិកម្ម​ហិង្សាកំរិត​ធ្ងន់​​ ត្រឹម​តែកាន់​​វត្ថុតូច​តាចដែល​អាច​បង្ក​​ហិង្សា​បាន ​ក៏​អាជ្ញាធរ​នឹង​យក​ភស្តុតាង​នោះ​មក​សំអាង​បើក​ការ​បង្ក្រាប​ដែរ​។ អំពើ​ហិង្សា​មាន​ឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន​​ក្នុងការ​​បង្វែរ​មតិ​សាធារណៈ​ ដូច​នៅ​ពេល​អាជ្ញាធរ​បង្ក្រាប​ មហាជន​នាំ​គ្នា​ថ្កោល​ទោស នាំ​ឱយ​គេ​សន្និដ្ឋាន​ថា​​ ការ​ទាម​ទារ​របស់​កម្មករ​​​ត្រឹម​ត្រូវ​ដោយ​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ ​គឺ​មក​ពីត្រឹម​​ត្រូវ​ទើប​​ត្រូវ​គេ​​បង្ក្រាប​​​។ ចំពោះ​កម្មករ​ក៏​ដូច​គ្នា​ នៅ​ពេល​ប្រើ​ហិង្សា​លើ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​​ឯក​ជន​ និង​តប​ត​ទៅ​អាជ្ញាធរ​ នាំ​ឱយគេ​​បំភ្លេច​ពី​មូល​ហេតុ​ដែល​កម្មករ​វាយ​កំទេច​របស់​របរ​ទាំង​នោះ ​បែរ​មក​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​អំពើ​ហិង្សារបស់​កម្មករ​នោះទៅ​​វិញ​ ចំណែក​ឯ​នៅ​ពេល​ពួក​គេ​តប​ត​នឹង​អាជ្ញាធរវិញ​ ​​សាធារណជន​សង្ឃ័យ​ថា​ កម្មករ​ជា​អ្នក​ផ្តើម​អំពើ​ហិង្សា​។ ទី​៤ ការ​ផ្អាក​បាតុកម្ម​ឬ​កូដកម្ម​ពុំ​មែនបន្ថយ​អំពើ​ហិង្សា​ឡើយ​​​ ត្បិត​​អ្នក​ធ្វើ​បាតុកម្ម​មិន​មែន​អ្នក​ប្រើ​ហិង្សា​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​វា​បែរ​ជា​អញ្ជើញ​ភាគី​ហិង្សា​នោះ​ឱយ​កាន់​តែ​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សាទៅ​វិញ​​ ព្រោះដរាបណា​​ការ​បង្ក្រាប​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាពសម​បំណងបញ្ឈប់​​បាតុកម្ម​ គេ​នៅ​តែ​បង្រ្កាប​។ គ្មានភាគី​ណា​ល្ងង់​ដល់​ថ្នាក់​បោះ​បង់​ចោល​តាក់​ទិច​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​នោះ​ទេ​ លុះ​ណា​តែ​វា​ត្រូវ​បានបង្ហាញ​ថា​អប្រសិទ្ធ​ភាព​និង​​ប្រឆាំងបាន​ជោគ​​ជ័យ​​ដោយ​តាក់​ទិច​ពី​ភាគី​ម្ខាងទៀត​​​​។ គេ​កាត់​បន្ថយ​អំពើ​ហិង្សា​ដោយ​ធ្វើ​ឱយ​អ្នក​បង្ក​ហិង្សា​ មិន​អាច​បន្ត​ប្រើ​ហិង្សា​បន្តទៀត​ មិន​មែន​ដោយ​ព្រម​ចុះ​ចាញ់​នឹង​អំពើ​ហិង្សា​នោះ​ទេ​​។

មូលហេតុចម្បង​មួយ​​​ដែល​ចេះ​តែ​នាំ​ឱយ​គេ​ឆាប់​វាយ​តម្លៃ​ពីបរាជ័យ​ ​ភាព​គ្មានផ្លែ​ផ្កា​ និង​អប្រសិទ្ធ​ភាព​នៃ​បាតុកម្ម​ គឺព្រោះ​​កង្វះ​​ការ​យល់​ដឹង​ពី​ដំណើរ​ការប្រព្រឹត្តទៅ​​​ ភាព​សម​ហេតុ​ផល​ តាក់​ទិច​ កត្តា​ជោគ​ជ័យនៃ​បាតុកម្ម​នេះ​តែ​ម្តង​។ ​សូម្បី​តែ​ពេល​បាតុកម្ម​បរាជ័យក៏​ប្រសិទ្ធ​ភាព​​របស់​វាជះ​ឥទ្ធិពល​លើ​ការ​ចរចាដែរ​​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ គេ​បែរ​មើល​ឃើញ​ថា​ពី​ព្រោះ​ការចរចា​ទើប​សំរេច​លទ្ធ​ផល​​។ បើ​គ្រាន់​តែ​ចរចា​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​បាន​ ហេតុ​អ្វី​​គេ​ចាំ​បាច់​ចំណាយ​ពេល​និង​ពល​កម្មធ្វើ​បាតុកម្ម​​ធ្វើ​អ្វី​ ត្បិត​និយាយ​គ្នា​ប៉ុន្មាន​ម៉ោងទៅ​រួច​ជា​ស្រេច​។ បើ​ភាគី​មាន​អំនាច​ទទួល​យក​ការ​ទាម​ទារឬ​ហេតុ​ផល​​ដោយ​គ្រាន់​តែ​ចរចា​ ហេតុ​អ្វី​​បង្ក្រាប​? បរាជ័យ​នៃ​បាតុកម្ម​មួយ​ពុំ​មែន​ជា​បរាជ័យ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​ឡើយ​ គឺ​ថា​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​នៅ​តែ​បារម្ភ​ពី​ការ​លេច​ឡើង​ជា​ថ្មី​នៃ​បាតុកម្ម​ ព្រោះ​គេ​មិន​ដែល​អាចបង្ក្រាប​ ឬ​មាន​លុយ​ជួល​កង​សន្តិសុខ​​ឱយ​បង្ក្រាប​បាតុកម្ម​ គ្រប់​ពេល​វេលា​ គ្រប់​ទី​កន្លែង​ គ្រប់​បាតុករ​នោះ​ទេ​។ គេ​អះ​អាង​ថា​ បាតុកម្ម​ផលិត​លទ្ធ​ផល​យឺត​ ទោះ​បី​ការ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​កើនឡើង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ ក្រោយ​ពី​មាន​បាតុកម្មក៏​ដោយ​។​ ទស្សនៈ​ខុស​មួយ​ទៀត​គឺ​ទាល់​តែ​វិធី​ហិង្សា​ទើបហុច​ផល​ភ្លាម​​​ៗ​ ដែល​មើល​រំលង​ពី​រយៈ​ពេល​ច្រើន​ឆ្នាំ​ដែល​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅលើ​​សាកល​លោកបាន​ផ្តើម​តែ​មិន​ងាយ​បញ្ចប់​។ គេ​អះ​អាង​ថា​ មកពី​​បាតុកម្ម​ជំរុញ​ឱយមាន​​មនុស្ស​ស្លាប់ ​​ឬថា​បាតុកម្ម​មិន​​មែន​ជា​វិធី​មាន​ភាព​ចាស់​ទុំ​ខាង​នយោបាយ​ តែ​គេ​មិន​ដែល​ថា ​សង្គ្រាម​គ្មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាពនោះ​ទេ​ ទោះ​បី​វា​សម្លាប់​មនុស្ស​ប៉ុន្មាន​នាក់​ ក៏​រដ្ឋ​មិន​ព្រម​បោះ​បង់​សោះ​ឡើយ​កម្លាំង​ហិង្សា គេ​នៅ​តែ​ថា​វិធី​ហិង្សា​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ជាង​វិធី​ផ្សេង​ទៀត​។ ​ទោះ​បី​វិធី​ចាស់​ទុំឬ​សុភាព​បុរស​​ ដូច​ជា​ ការ​ចរចា​ មិនហុច​លទ្ធផល​​ប៉ុន្មាន​ករណី​ក៏​គេ​មិន​ដែល​សន្និដ្ឋាន​យក​តែ​ម្តង​ថា​ ការ​ចរចា​ជា​វិធី​អប្រសិទ្ធភាព​ដែរ​។ មាន​តែ​បាតុកម្មប៉ុណ្ណោះ​​ដែល​គេ​ឆាប់​សន្និដ្ឋាន​ដល់​ម្លឹង​។ ​ពេល​​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ គេ​ត្រៀម​គ្រប់​យ៉ាង​ សព្វាអាវុធ ការ​ហ្វឹក​ហាត់​គ្រប់​របៀប​ ការ​កសាង​មូលដ្ឋានទ័ព​​​ សម​ប្រតិបត្តិ​ការ​ ​ រៀប​ចំ​ផែន​ការ​ រៀន​ក្បួន​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ (ពី​អ្នក​យុទ្ធសាស្ត្រ​ដូច​ជា​ ខ្លោវសឺវីត, លីដដល​ ហាត​, ស៊ុន ជឺ​។ល។) តែ​ពេល​បាតុកម្ម​វិញ​ គេ​មិន​រៀប​ចំផែន​ការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឱយ​បាន​​ច្បាស់​លាស់,​ គេ​មិនសូវ​​យល់​ពី​វិធីរៀប​ចំ​និង​ធ្វើ​​បាតុកម្ម, មិន​បណ្តុះ​បណ្តាល​បាតុករ​, មិន​កសាង​មូលដ្ឋាន​ដឹក​នាំឱយ​បាន​រឹង​មាំ​សិន​​, ​មិន​ដែល​សម​សោះ​ឡើយ​ប្រតិបត្តិការ​​, ការ​សិក្សា​ស្នាដៃ​ណា​មួយ​របស់​អ្នក​ជំនាញឬ​សកម្មជន​​​ (ដូច​ជា​ មហាត្មា គន្ធី​,  ស៊ូល​ អាលីន​ស្គី,​ ជីន​ ហ្សាប​។ល។) រិត​តែ​មិន​បាច់​រំពឹង​។ រាល់​អំណះ​អំណាង​បដិសេធ​ពី​ប្រសិទ្ធ​ភាព​នៃ​បាតុកម្ម​ខាង​លើ​ពោរ​ពេញ​ដោយ​ស្តង់​ដារ​ពីរ​!

​កូដកម្ម​ទាម​ទារដំឡើង​ប្រាក់​ខែ​អាច​​សំរេចបាន​ ប្រសិន​បើ​គេ​អាច​កែ​ប្រែ​​​​កំហុស​ខាង​តាក់​ទិច ​​គួរ​ឱយ​កត់សម្គាល់​មួយ​ចំនួន​ ដូច​ខាង​ក្រោម​ ៖

​៙ការ​មិន​​​ប្រឈម​មុខ​នឹង​កង​សន្តិសុខ​ឬ​ប៉ូលីស​៖​ ពេល​មាន​វត្តមាន​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​គឺ​​ជា​សញ្ញា​ប្រាប់​ថា​មាន​ហានិភ័យ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្ពស់ ​ងាយ​មាន​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​​ ងាយ​ឱយ​គេ​បញ្ចូន​ជន​បង្កប់​ញុះ​​ញង់​ឱយ​មាន​អំពើ​ហិង្សា​។ កម្មករ​ទាំង​​ប្រុស​ទាំង​ស្រី​ត្រូវ​បំបែក​គ្នា​ភ្លាម​ៗពេល​មាន​វត្ត​មាន​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​ ពិសេស​ពេលពួក​គេ​បើក​​ការ​បង្ក្រាបតែ​ម្តង​​​​​។ ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​និង​ពង្រឹង​វិន័យ​ជា​មុន​គឺ​ជា​ប្រការ​ចាំ​បាច់​ បើ​​កម្មករ​ប្រុសៗ​​និយាយ​ស្តាប់​គ្នា​មិន​បាន​។ បាតុករមិន​មែន​ចេះ​តែ​ស្តាប់​តាម​ ដោយ​គ្រាន់​តែ​ត្រូវ​បាន​ហាម​មិន​ឱយ​ប្រើ​ហិង្សា​នោះ​ទេ​ ពួកគេ​ត្រូវ​តែ​ទទួល​បាន​ការបណ្តុះ​​បណ្តាល​ដែល​មាន​គុណ​ភាព​ ថា​អំពើ​ហិង្សា​របស់​កម្មករ​ខ្លួន​ឯង​នឹង​បន្ថយ​ការ​ចូល​រួម​របស់​បាតុកម្ម​ ដោយ​បាតុករ​ដែល​មិន​ចូលចិត្ត​​និង​មិន​អាច​​ប្រើ​ហិង្សា​ចាក​ចេញ​ លែង​ហ៊ាន​មក​បាតុកម្ម (បាតុករ​ជា​នារីនិង​វ័យ​ក្មេង​)​, បន្ថយ​ការ​គាំទ្រ​ពី​សាធារណជន​និង​ភាគី​ទី​បី​ ដូចជា​សង្គមស៊ីវិល,​ សារពត៌មាន, ​ សហគមន៍​អន្តរជាតិ​។ល។, បន្ថយ​សុពល​ភាព​នៃ​ការ​ទាម​ទារ​របស់​កម្មករ​, បង្កើន​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​ឱយ​រដ្ឋ​អំនាច​និង​ជា​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​ពូកែ​បំផុត​។ បើ​នៅ​តែ​មិន​អាច​បញ្ចៀស​អំពើ​ហិង្សា​របស់​កម្មករ​ប្រុសៗ​បាន​ គេត្រូវ​បង្កើត​ភ្នាក់​ងារ​ពង្រឹង​វិន័យ​ដែល​ប្រចាំ​ការ​នៅ​ក្នុង​បាតុកម្មផ្ទាល់​​ រាល់​ពេល​មាន​ជន​បង្កប់​ឬ​បាតុករ​ក្បាល​រឹង​ ភ្នាក់​ងារ​នោះអាច​​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍ឱយ​​ចាប់ខ្លួន​បញ្ជូនទៅ​​ឱយ​អាជ្ញាធរតែ​ម្តង​។ ធ្វើ​បែប​នេះនឹង​​បំបាក់​តាក់​ទិច​បញ្ជូន​រនុក​ក្នុង​របស់​រដ្ឋ​អំនាច​និង​បង្ហាញ​ពី​ជំហរអហិង្សា​​រឹង​មាំ​របស់​ចលនា។​ ​

៙ការ​មិន​​ចាត់​ទុកអាជ្ញាធរ​​ជា​សត្រូវ​និង​មិន​​វាយ​តប​ត៖ ទោះ​បី​ពួក​គេ​វាយ​កម្មករមុន​ក៏​ដោយ​ កូដកម្ម​របស់​កម្ម​ករនៅ​តែ​ជា​បញ្ហា​រវាង​​កម្មករនិង​ក្រុម​ហ៊ុន​ មិន​ទាក់​ទង​នឹង​​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ​។​ ការ​វៀរ​ចាក​សារ​អវិជ្ជមាន​ទៅ​កាន់​អាជ្ញាធរ​ពុំ​មែន​មក​ពី​សីល​ធម៌​អ្វី​ទេ​ តែ​គឺ​ជា​តាក់​ទិច​បន្ថយ​ភាព​តាន​តឹង​និង​ហានិភ័​យ​បង្ក្រាប​ ត្បិត​មិន​មែន​គ្រប់​ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​សុទ្ធ​តែ​រីករាយ​នឹង​ការ​ដើរ​បង្ក្រាប​បាតុករ​នោះ​ទេ​ ពិសេស​បើ​ពួក​គេ​​ទទួល​បាន​ការ​គោរព​ពី​បាតុករ (សូម្បីករណីបង្ក្រាបខ្លះ​​ក៏​មាន​អាជ្ញាធរ​គ្នា​ឯង​ឃាត់​ដែរ​​​)​។ នៅ​​ឱយ​ឆ្ងាយ​ពី​រឿង​នយោបាយ​ ផ្តល់​ប្រយោជន៍​ឱយ​កម្មករ​ជាង​លាយ​លំ​នឹង​នយោបាយ​។

៙ការ​ដក​ថយ​ពេល​អាជ្ញាធរ​បង្ក្រាប​ ពុំ​មែន​ជា​ការ​ចុះ​ចាញ់​ឬ​កំសាកនោះ​ទេ​​៖​ ការ​ដក​ថយ​បណ្តោះ​អាសន្ន​​ធ្វើ​ឱយ​​ការ​បង្ក្រាប​​មិន​សូវមាន​​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ កាត់​បន្ថយ​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​ ហើយ​នៅ​តែ​អាច​បន្ត​ដាក់​សម្ពាធទៅ​​លើ​ក្រុម​ហ៊ុន​តាម​រយៈ​កូដកម្ម​មិន​ចូល​ធ្វើ​ការ​ដដែល។ សូម្បី​សង្គ្រាម​ក៏​គេ​មិនចេះ​តែ​​ច្បាំង​គ្រប់​កាលៈទេសៈ​នោះ​ដែរ​ ការ​ដក​ថយនៅ​ក្នុង​សមរភូមិ​ដែល​ខ្លួន​ចាញ់​ប្រៀបសត្រូវ​​បង្ហាញពី​​ភាព​ឈ្លាស​វៃ​របស់​មេ​ទ័ព​​។​ ការ​បង្ក្រាប​មិន​អាច​បញ្ឈប់​បាតុកម្មនោះទេ​​ លុះ​ណា​កម្មករ​បញ្ឈប់​បាតុកម្ម​ខ្លួន​ឯង​ ​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​អំពើ​ហិង្សា​គឺ​ជា​រឿង​ធម្មតា​ ប៉ុន្តែ​ព្រម​ចុះ​ញ៉ម​និ​ង​មិន​ត្រៀម​តាក់​ទិច​ទប់​ទល់​នឹង​អំពើ​ហិង្សា​គឺ​ជា​បរាជ័យ​ផ្នែក​យុទ្ធសាស្ត្រ​និង​ការ​ដឹកនាំបាតុកម្ម​​។ កូដកម្ម​នៅ​តែ​អាច​បន្ត​បាន​ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​ផ្តុំ​គ្នា​ធ្វើ​បាតុកម្ម ដែល​ខណៈ​ពេល​នោះ​ បាតុករ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​គេច​ពី​ការ​បង្ក្រាប​បាន​ទៅ​គ្រប់​ទិស​ទី​។ គ្មា​ន​ហេតុ​ផលអ្វី​ដែល​បាតុករ​​ត្រូវ​នៅ​សំងំ​នៅ​ផ្ទះ​ឱយ​គេ​ងាយ​រក​ឃើញ​និង​វាយ​ដំ​នោះ​ទេ​ ក៏​មិន​ចាំ​បាច់​នៅ​ផ្តុំ​គ្នានៅ​កន្លែង​ដដែល​ៗ​​ឱយគេ​ងាយ​ទាយ​ដឹង​តាម​ប្រមាញ់​បង្ក្រាប​នោះ​ដែរ​​។

៙គោល​ដៅ​នៃ​ការ​បង្ក្រាបគឺ​ដើម្បី​គំរាម​ បន្លាច​ បំភ័យ​ឱយ​កម្មករ​ឈប់​កូដកម្ម​ ​ពុំ​មែន​ដើម្បី​សម្លាប់​ឡើយ​៖ នេះ​ជា​មូល​ហេតុដែល​នាំ​ឱយ​​ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​នៃ​បាតុកម្មអហិង្សា​តែង​តិចជាង​ចលនា​ប្រដាប់​អាវុធ​​​។ បើ​គោល​ដៅ​គឺ​សម្លាប់​ ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​នឹង​កើន​ឡើង​ច្រើន​ជាង​នេះ​ឆ្ងាយ​។ គេ​អាច​ទប់​ស្កាត់​ឥទ្ធិ​ពល​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​ ​ការ​​កាត់​បន្ថយ​ចំនួន​អ្នក​ស្លាប់​និង​របួស​ឱយ​ដល់​ចំណុច​សូន្យ​ ដោយ​ធ្វើ​ឱយ​ការ​បង្ក្រាប​អត់​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ ពោល​គឺ​​ចាក​ចេញ​ពី​កន្លែង​គ្រោះ​ថ្នាក់រាល់​ការ​តាម​បង្ក្រាប​ ចូល​ធ្វើ​ការ​តែមិន​ធ្វើ​ការ​ និង​ចូល​ធ្វើ​ការ​តែ​​​​ធ្វើ​ជា​ធ្វើ​​ការ​យឺត។ ការ​ថត​ទុក​សកម្ម​ភាព​បង្ក្រាប​រួច​បញ្ជូន​រូប​ភាព​ឱយ​ទៅ​ដល់​ក្រុម​គ្រួសារ​អ្នក​បង្ក្រាប​នោះ​តែ​ម្តង នឹង​ប៉ះ​ពាល់​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដល់​ជីវ​ភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ភ្នាក់​ងារ​ទាំង​នោះ​ ធ្វើ​ឱយ​ពួក​គេ​លែងហ៊ាន​​បង្ក្រាប​បាតុករចាស់​ដៃ​​ដូច​មុនទៀត​​។​

៙ការ​មិន​បំផ្លាញ​សម្បត្តិ​ឯកជន​៖ ការ​វាយ​បំផ្លាញ​គ្រឿ​ង​បរិក្ខារមន្ទីរ​​ពេទ្យ​ឯកជន​មួយ ​ព្រោះ​តែ​ពួក​គេ​បដិសេធ​មិន​ព្រម​ព្យាបាល​ ​ ទោះ​បី​ហេតុ​ផល​នេះហាក់​ដូច​ជា​​សម​រម្យដែរ​​ក៏​ដោយ​ ឬ​ទោះ​ពួក​គេ​ទទួល​ព្យាបាល​តែ​ខាង​អាជ្ញាធរ​ក៏​ដោយ ក៏​វា​មិន​បាន​ផ្តល់ផល​​ចំណេញ​ដល់​កម្មករ​ដែរ​ ដោយ​សារ​ពួក​គេ​នៅ​តែ​មិន​ទទួល​បាន​ការព្យាបាលដដែល​​ ថែម​ទាំង​​​នាំ​ឱយ​អាជ្ញាធរ​មាន​លេស​ចោទ​ប្រកាន់ពី​បទ​បំផ្លាញ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ឯកជន​​ទៀត​។ ពួ​ក​គេ​អាច​តប​ត​ដោយ​សម្អុយ​ឈ្មោះ​ពេទ្យ​នោះ​ តាម​រយៈ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​រាយ​ការណ៍​ប្រាប់​អ្នក​​សារពត៌មាន​ សរសេរ​អក្សរ​លើ​ផ្លាក​ ទ្វារ​ ជញ្ជាំង​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នោះ​ «លំអៀង​ ឃើញ​ស្លាប់​មិន​ជួយ​ មិន​គោរព​វិជ្ជាជីវៈ​និង​ក្រម​សីលធម៌​ជា​គ្រូ​ពេទ្យ​» ជា​ដើម​។ ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ ​អាច​ធ្វើ​ឱយ​ប្រជាជន​លែង​ចូល​មន្ទីរ​ពេទ្យ​នោះ នាំ​ឱយ​ដួលដោយ​ឯក​ឯង​​ ដោយ​មិន​បាច់​ចំណាយ​កម្លាំង​វាយ​បំផ្លាញ​ឡើយ​។​

            មេរៀន​ទាំង​​នេះ​ ពិត​មែន​តែតិច​តួច​ស្តួច​ស្តើង​​មិន​ទាន់អាច​​ឱប​ក្រសោប​យក​ចំណុច​សំខាន់​ៗ​អស់​ក៏​ដោយ​ តែ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ វា​បាន​​បង្រៀន​យើង​ កុំ​ឱយ​ប្រព្រឹត្ត​កំហុស​ដដែលៗ​ទៀត​ដែរ​ មិន​ថា​ផ្នែក​សកម្ម​ភាព​និង​គំនិត​ទស្សនៈ​។ ចំនួន​អ្នក​ចូល​រួម​ធ្វើ​កូ​ដកម្ម, តាក់​ទិច​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្រៅ​ពី​ការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​, ការ​ចេះ​បត់​បែន​មិន​ឱយ​ការ​បង្ក្រាប​អាច​បញ្ឈប់​បាតុកម្ម​បាន​, ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​បាតុករ​និង​ពង្រឹង​វិន័យមិន​ប្រើ​ហិង្សា​​, មាន​អង្គការ​គ្រប់​គ្រង​ដឹក​នាំ​ រៀប​ចំ​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​ផែន​ការ​ច្បាស់​លាស់​ នឹង​ជំរុញ​​ឱយ​កូដ​កម្ម​ទាម​ទារ​ដំឡើង​ប្រាក់​ខែជោគ​ជ័យ​។​​ បាតុកម្ម​មិន​មែន​បរាជ័យ​ដោយ​សារ​វា​ជា​វិធី​អប្រសិទ្ធ​ភាព​នោះ​ទេ​ តែ​ពី​ព្រោះ​គេ​មិន​ទាន់​ប្រើ​វា​ឱយ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​​។

១៧/១១/២០១៥

១៩/១១/២០១៥

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

Google photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out /  ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s