បាតុកម្ម​ដោយ​ពុំ​អាស្រ័យ​លើតែ​​មេ​ដឹក​នាំ​

Leader on the back line

មុខ​ងារ​របស់​អ្នក​ដឹក​នាំគឺ​​បង្កើត​អ្នក​​ដឹក​នាំ​ឱយ​បាន​កាន់​តែ​ច្រើន​ មិនមែន​បង្កើត​អ្នក​ដើរ​តាម​កាន់​តែ​ច្រើននោះ​​ទេ​។

— រេភ​ នេឌើរ​ (Ralph Rader)

របប​ផ្តាច់​ការ​សំបូរ​តែ​អ្នកហៃ​អើ​​ស្តាប់​តាម អ្នក​ដើរ​តាម​ធ្វើ​តាម​ប៉ុណ្ណោះ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ទើប​គុណភាព​​អភិបាល​កិច្ច​របស់​របប​នោះ​ខ្សោយ​។ ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិត​ប្រាកដ​វិញ​ សំបូរ​អ្នក​ដឹក​នាំ​​មាន​សមត្ថ​​ភាព​ឱយ​ជ្រើសរើស អ្ន​ក​ណា​ក៏​មាន​សិទ្ធិ​អាច​ធ្វើជា​​អ្នក​ដឹក​នាំ​បានដែរ​ ហើយ​សមាជិកក៏មាន​អំនាច​សំរេច​ ជា​មេ​ដឹក​នាំ​មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា​ អាច​ធ្វើ​អ្វី​សំរេច​អ្វី​តាម​តែ​ក្បាល​ចិត្ត​នោះ​ទេ​។ ការ​ដែល​អ្នក​ចូល​រួម​ឬ​សមាជិក​មាន​​អំនាចសំរេច​គឺ​ជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ តែ​បើ​​អ្នក​ដឹក​នាំសំរេចចិត្តតែ​ឯង​​គ្រប់​យ៉ាង​ អ្នក​ចូល​រួម​គ្មាន​សិទ្ធិ​សំរេច​ដោយ​ស្មើ​ភាព​ គឺ​របៀប​ដឹក​នាំនោះ​ធ្វើ​​តាម​វិធី​​​ផ្តាច់​ការ​។ ​យោល​តាម​ការណ៍​នេះ​ហើយ​​ ​ប្រជាជន​គួរ​បារម្ភ​អំពី​ឥទ្ធិ​ពល​ខ្លាំង​ពេគ​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​របស់​ពួកគេទៅ​លើ​​ចលនាដែរ​​​ ឬ​​ការ​ពឹង​អាស្រ័យ​ខ្វះ​មេ​ដឹក​នាំ​មិន​បាន​ ជា​ពិសេស នៅ​ក្នុង​ករណី​ដែល​មេ​ដឹក​នាំ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ជំហរ​ ទៅ​សំរប​សំរួល​នឹង​របប​ដឹក​នាំ​យក​ប្រយោជន៍ យក​តំណែង​ យក​អំនាច​ មិន​គិត​ពី​សុវត្ថិភាព​បាតុករ​និង​ផល​ប្រយោជន៍​រួម​របស់​ចលនា​។ អ្នក​ដឹកនាំ​​បាតុកម្ម​ដែល​​ស្ថិត​​​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ក្រុម​ ​មេ​ដឹក​នាំ​ចលនា​ដែល​ឋិត​ក្នុង​ជួរ​បក្សនយោបាយ​​ណា​មួយ​ ​បុគ្គល​ដែល​​មិន​រង​គ្រោះ​ពី​បាតុកម្ម​ មេដឹក​នាំ​បាតុកម្ម​ដែល​រត់​ចោល​​បាតុកម្មពេល​មាន​ការ​បង្រ្កាប​ មិន​គិតឬ​ធ្វើ​ជា​គិត​​ពី​បាតុករ​ ​តែចាំ​ទទួល​ផល​ដៃ​ពីរ​ពីបាតុកម្មពេល​​ឈ្នះ​។ល។ អ្នក​ដឹក​នាំ​ប្រភេទ​នេះ សមាជិក​មិន​គួរ​បណ្តោយ​ឱយគេ​​កាច់​ចង្កូត​បាតុកម្មឡើយ​ ព្រោះ​គេ​ក៏​អាច​ជា​មេដឹក​នាំ​ផ្តាច់​ការ​ដែរ គឺជន​ផ្តាច់​ការ​ដែល​ផ្តួល​របប​ផ្តាច់​ការ​មួយ​ដើម្បី​ជំនួស​កន្លែង​ជន​ផ្តាច់​ការ​ចាស់​ នឹង​អាល​ធ្វើ​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ផ្តាច់​ការ​ថ្មី​​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ ពួក​គេ​អាច​នឹង​បោក​បាតុករ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ឬ​នយោបាយពួក​គេ​​ប៉ុណ្ណោះ​ រួម​មាន​ ប្រជាប្រិយ​ភាព​ សន្លឹក​ឆ្នោត​ ទ្រព្យ​សម្បត្តិ ​លុយ​កាក់​ ជំនួយ​ក្នុង​ស្រុក​ឬ​បរទេស​។ល។ ក្នុង​បំណង​ទៅ​ត​​ថ្លៃ​នឹង​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។ ជា​ពិសេស​ ចលនា​មិន​គួរ​ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹក​ជា​អ្នក​នយោបាយ​ឬ​ជន​បរទេស​ឡើយ​​ ព្រោះតែ​ពួក​គេ​ជា​ប្រភេទ​មនុស្សដែល​បាតុករ​​មិន​អាច​ទុក​ចិត្ត​បាន​ទោះមក​ពី​បក្ស​ណា​ជន​ជាតិ​​ណា​ក៏​ដោយ​។ និយាយ​នេះ​ពុំ​មែន​មិនឱយ​​អ្នក​នយោបាយ​ចូល​រួមទេ​ ដូចការ​សិក្សា​​បានបង្ហាញ​ហើយ​ថា​ អ្នក​ដែល​ពាក់​ពាន់​នឹង​របប​ដឹកនាំ​​ ដូច​ជា​មន្ត្រី​រដ្ឋ​ការ​ អ្នក​នយោបាយ​ អាច​ងាយ​នឹង​បង្កើត​ឱយមាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​សា្វមីភក្តិ​​​​ បំបែក​ផ្ទៃ​ក្នុង​របប​និង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ការ​បង្ក្រាប​។​ ប៉ុន្តែ ​ការ​ចូល​រួម​និង​ការ​ដឹកនាំ​មិន​ដូច​គ្នា​ទេ​​ អ្នកនយោបាយ​ចូល​រួម​និង​អ្នក​នយោបាយ​ដឹក​នាំ​ហុច​លទ្ធ​ផល​ខុស​គ្នា។ ​​បាតុករ​គួរ​រៀន​ដឹក​នាំ​ខ្លួន​ឯង​ រៀន​ពីយុទ្ធសាស្ត្រ​ធ្វើ​​បាតុកម្ម​អហិង្សា​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ទ្រ​ទ្រង់​តំរូវ​ការ​ធន​ធានដោយ​ខ្លួន​ឯង​ ​ជ្រើស​រើស​មេ​ដឹក​នាំ​ដែល​យល់​ច្បាស់​គ្រប់​គ្រាន់​អំពីបាតុកម្ម​អហិង្សា​​ពី​ក្រុម​បាតុករ​ខ្លួន​ឯង,​ បើ​គ្មាន​ទេ​ យ៉ាងតិច​បំផុត​​ណាស់ត្រូវ​​ប្រឹក្សា​នឹង​​អ្នក​ជំនាញ​ កុំ​រំពឹង​មនុស្ស​ក្រៅ​ក្រុម​​ដែល​ផ្តល់​ជំនួយ​ដល់​បាតុកម្ម​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន​។ ម្យ៉ាង​ទៀត​ ទោះ​បី​មេ​ដឹក​នាំ​គ្មាន​បញ្ហាអាត្មា​និយម​​នេះ​​ក៏​ដោយ​ ការ​រំពឹង​លើ​មេ​ដឹកនាំ​​ដែល​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ពេគ​ នឹង​បើក​ចំហ​ចំណុច​ខ្សោយ​នៃ​ចលនា​ឱយ​ជន​ផ្តាច់​ការ​មើល​ឃើញ​ គឺ​ថា​ ចលនានោះ​មិន​អាច​គ្មាន​មេ​ដឹក​នា​ខ្លាំង​​បាន​ ​បើ​ចាប់​ខ្លួន​ឬ​ធ្វើ​ឃាត​មេ​ដឹក​នាំ​ចលនា​បាន​ នោះ​​ចលនា​នឹង​បរាជ័យ​ដោយ​ឯក​ឯង មិន​អាច​តស៊ូ​ក្រាញ​ននៀល​បន្ត​ទៀត​​ឡើយ​។ លោក​ ជីន​ សាប​ (១៩៩៩) ច្រាន​ចោល​ទស្សនៈ​យល់​ច្រលំ​ដែល​ថា​ ចលនា​អហិង្សា​ត្រូវ​ការ​មេ​ដឹក​នាំ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​និង​ប្រកប​ដោយ​​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង (Charismatic Leader ក្នុង​វប្បធម៌​ខ្មែរ គេ​​និយម​ស្គាល់​ថា​ជា​ «អ្នក​មាន​បុណ្យ​» ទោះ​អត្ថន័យ​ខុស​គ្នា​តិច​តួច​ក្តី​)​ ដូច​ជា​ មហាត្មៈ​គន្ធី​ និង​ ម៉ារទីន​ លូធើរ​ ឃីង ​ជា​ដើម​ ​ទើប​អាច​ជោគ​ជ័យ​បាន។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ «ការ​ប្រើ​ច្ចេក​វិធី [អហិង្សា​] មិន​តំរូវ​ឱយ​មាន​បុគ្គល​​​​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ពិសេស​ក្នុង​ការ​ដឹក​នាំ​នោះ​ទេ​​។ […] សកម្ម​ភាព​អហិង្សា​ជា​ច្រើន​ករណី​ណាស់​ រាប់​ទាំង​ករណី​ជោគ​ជ័យ​ផង​ អ្នក​ដឹក​នាំ​ចលនា​គ្មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​នេះ​នោះ​ឡើយ​​។​ […] ការ​កំណត់​​ផ្តល់​​គុណ​ភាព​ពិសេស​ជូន​អ្នក​ដឹក​នាំនៅ​ក្នុង​សកម្ម​ភាព​អហិង្សា​មាន​តែ​មានផល​ប៉ះ​ពាល់​អវិជ្ជមាន​លើ​ប្រសិទ្ធ​ភាព​នៃ​ការ​តស៊ូ​ទៅ​វិញ​ទេ​។ ពិត​​ណាស់​ នៅ​ពេល​ចំណេះ​អំពី​ជំនាញដែល​ត្រូវ​ការ​​និងអាកប្បកិរិយា​ដែល​ត្រូវ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​បច្ចេកវិធី​នេះ​ ព្រម​ទាំង​ផែន​ការ​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​របស់​វា​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ទួទៅ​ហើយ​​នោះ​ តំរូវការ​​អ្នក​ដឹក​នាំ​ខ្លាំង​នឹង​ត្រូវ​បាន​កាត់​បន្ថយ​ ទោះ​បី​អ្នកដឹក​នាំ​នោះ​​មាន​ឥទ្ធិពល​ពិសេស​នោះ​ឬ​មិន​មាន​ក្តី​។» លើស​ពី​នេះ​ ការ​សិក្សារបស់​​លោក​ស្រី​ ឆេណូវេថ​ ក៏​បាន​គាំទ្រ​គំនិត​របស់​លោកដែរ ​​ដោយ​រក​ឃើញ​​ថា​ «របៀបដែល​​តួនាទី​អចិន្ត្រៃយ​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ប្រកប​ដោយ​​ឥទ្ធិពល​មានចំពោះ​ចលនា​ អាច​ប៉ះពាល់​​លើលទ្ធ​ភាពនៃ​​​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​​​។ ចលនាដែល​​ពឹង​ផ្អែក​លើ​អ្នក​ដឹក​នាំ​ដែល​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ នោះ​ដំណើរ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​កាន់​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាន់​តែ​ពិបាក​ ពី​ព្រោះ​នយោបាយ​មាន​ទំនោរទៅ​បុគ្គលជា​ជាង​ស្ថាប័ន​។ ការ​ពឹង​ផ្អែក​ខ្លាំង​ពេគ​​លើ​បុគ្គលិក​ភាពតែ​មួយ​​ក្នុង​របៀប​ដឹក​នាំនៅ​ក្នុង​ចលនា​ទំនង​ជា​កំរិត​យុទ្ធនាការ​ពី​ចំណុច​គន្លឹះ​ណា​មួយ​។ ក្នុង​ករណី​ប្រទេស​ភូមា​ ត្រកូល​គ្រួសារ​របស់លោក​ស្រី​​ អ៊ុង​ សាន​ស៊ូ​ជី​ រារាំង​លោក​ស្រី​ពី​ការ​បើក​កុង​តាក់​សំខាន់​មួយ​នៃ​អានុភាព​​ចលនា​ពោល​គឺ​ ការ​បែក​ខ្ញែក​ក្នុង​ក្រុម​​យោធា ដែល​ទំនង​ជា​ចាំ​បាច់​សំរាប់​ជោគ​ជ័យ​របស់​​យុទ្ធនាការ​អហិង្សា​​។ [លោក​ស្រី​មិន​ចង់​ឱយ​មាន​ការ​បែក​បាក់​ក្នុង​ចំណោម​កង​ទាប់ ព្រោះ​ពួក​គេ​​ជា​សមិទ្ធផល​របស់​ឪ​ពុក​លោក​ស្រី​​]​​​​​​​​​» ដូច​បាន​ជ្រាប​ស្រាប់​ហើយ​ថា​ របប​ផ្តាច់​ការ​មាន​លក្ខណៈ​បុគ្គល​និយម​ ស្តាប់​តាម​តែ​មេដឹក​នាំ​ប្រើ​ គ្មាន​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សំរេច​ ដំណើរ​ការ​ងារ​យឺត​យ៉ាវ គឺ​ថា​ក្នុង​របប​នេះ​ ស្ថាប័ន​ទាំង​អស់​ហាក់​បី​ដូច​ជា​កម្ម​សិទ្ធិ​របស់​ជន​ណា​មួយ​​ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ បើ​ចលនា​មួយ​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​បណ្តុប​មេ​ដឹក​នាំ​ថ្មី​ មិន​​បង្កើត​យន្តការ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ តាម​រយៈ​ស្ថាប័ន​ ពោល​គឺ​ យន្ត​ការ​សំរេច​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ ​ដូច​ជា ការ​​បោះ​ឆ្នោត​សំរេច​ចិត្ត​ពី​សមាជិក​ពីរ​ភាគ​បី​ ការ​ផ្តាច់​ស្ថាប័ន​ទាំង​ឡាយ​ពិសេស​ដូច​ជា​ តុលាការ​ សភា​​ កង​យោធា​ ភ្នាក់​ងារ​ពត៌មាន​ ឱយនៅ​ដោយ​ឡែក​គ្មាន​ជាប់​ជា​សមាជិក​បក្ស​ណា​មួយ ឬ​មិន​ទទួល​រង​ឥទ្ធិ​ពល​បក្ស​ណា​មួយ ​គឺ​សំខាន់​ណាស់ដើម្បី​ធានា​អនាគត​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ ​ បើ​ប្រជាជន​បណ្តោយ​ឱយ​មេ​ដឹក​នាំ​ថ្មី​​មាន​អំនាច​​បញ្ជា​សព្វ​បែប​​យ៉ាង​ហើយ គេ​​​នឹង​ប្រមូលផ្តុំ​​អំនាចនិង​បក្ស​ពួក​ កំចាត់​អ្នក​ប្រឆាំង​ ​រួច​កសាង​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​ជន​ផ្តាច់​ការ​ថ្មីពុំ​ខាន​​ ដោយ​សំអាង​លើ​សេចក្តី​ទុក​ចិត្ត​ដែល​ប្រជាជន​ផ្តល់​ឱយ គុណ​សម្បត្តិ​របស់​គេ​ (ក្នុង​ករណី​ជន​នោះ​ជា​អតីតមេ​​​ដឹក​នាំ​ចលនាឱយ​សំរេច​ជោគ​ជ័យ​​) ក្រោយ​ពេល​ផ្តួល​រំលំ​របបផ្តាច់​ការ​​ចាស់​បាន​ជោគ​ជ័យ ឬ​សំអាង​លើ​​សុទិដ្ឋិ​និយម​ជ្រុល​ពេគ​របស់​ប្រជាជន​ថា​ របប​ផ្តាច់​ការ​រលំហើយ​​ ជន​ផ្តាច់​ការក៏​មិនមាន​​នៅ​សេស​សល់​ទៀត​ដែរ​​​ក្នុង​​ប្រទេស​​​។ ចលនា​ប្រជាជន​អហិង្សា​អាច​ធានា​អំពី​ការ​ផ្តួល​រំលំ​របប​ផ្តាច់​ការ​​ តែ​មិនមែន​​ធានា​ថា​គ្មាន​ជន​ផ្តាច់​ការ​ថ្មី​នោះ​ទេ​។ អ្នក​នយោបាយ​ណា​ក៏​អាចជា​ជន​ផ្តាច់​ការ​ដែរ​ ឱយ​តែ​ប្រជាជន​ផ្តល់​ឱកាស​ឱយ​ មិន​រវីរ​វល់​អំពីការ​​ដឹក​នាំ​របស់​ពួ​ក​គេ។ រំពឹង​អ្នក​នយោបាយ​ឱយ​ស្មោះ​ត្រង់​ ឱយ​ស្រឡាញ់​ប្រជាជន​ ឱយ​គិត​ពី​ប្រទេស​ជាតិ​ជា​ធំ​ ប្រៀប​ដូច​សង្ឃឹម​ចចក​ឱយ​មិន​ស៊ី​ចៀម​ ពេល​សាច់​ដល់​មាត់​អ៊ីចឹង​ដែរ​ ប្រការ​នេះ​ហើយ​ គេ​ត្រូវការ​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតយ្យ​ជា​ជាង​​បុគ្គល​ប្រជាធិបតេយ្យ​​។ គេ​ត្រូវ​ការ​បុគ្គលជា​ច្រើន​​ដើម្បី​កសាង​ប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ​មួយ​រឹង​មាំ​​មិន​មែន​ត្រូវ​ការ​បុគ្គល​មករំលាយ​ប្រព័ន្ធ​នោះ​ សាង​ខ្លួន​​ជា​ជន​សក្ការ​បូជា​អ្វី​នោះ​ទេ​។ ដូច្នេះ​ មុន​ពេល​ចលនា​ចាប់​ផ្តើម​ត្រូវ​មាន​រចនាសម្ពន្ធ​ដឹក​នាំ​ជ្រើស​រើស​តាម​បែប​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ត្រឹម​ត្រូវ​ ទើប​ចលនា​នោះ​មាន​សង្ឃឹម​អាច​ជំរុញ​ឱយ​សង្គម​មួយ​ដែល​អនុវត្ត​ប្រព័ន្ធ​នោះ​ដែរ​។ ជ្រើស​រើស​បាន​ហើយ​ ពុំ​មែន​​ចាំ​តែ​មេ​ដឹក​នាំ​ម្នាក់​នោះ​ឡើយ​ គេ​ត្រូវ​ការ​យន្ត​ការ​អំនាច​សមាជិកមាន​សិទ្ធិ​សំរេច​​ជោគ​វាសនារបស់​​ចលនា​និង​ជ្រើស​តាំងមេ​ដឹកនាំ​​ថ្មី​ ​ពេល​មានករណី​ចាប់​ខ្លួន​ឬ​ឈឺ​ថ្កាត់​រង​គ្រោះ​ដោយ​យថាហេតុ​ណា​មួយ​។ ​ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ថា​ ចលនា​ណា​មួយ​កើត​ឡើងដំបូង​​ពី​ចំនួន​សមាជិក​សកម្ម​តិច​តួចប៉ុណ្ណោះ​​ ហើយ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ពង្រីក​មាឌ​របស់​ខ្លួន​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ដូច្នេះ​ មេ​គំនិតដែល​ជំរុញ​ចលនា​នោះ​គឺ​ក្លាយ​មេ​ដឹក​នាំ​ដោយ​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ​ដោយ​មិន​ឆ្លង​កាត់​ការ​បោះ​ឆ្នោតពី​សមាជិក​​ឡើយ​។ តាម​ពិត​ករណី​នេះ​ សមាជិក​សកម្ម​ដែល​បាន​ដើរ​តាម​ មាន​គំនិត​គោល​ដៅ​ដូចគ្នា​នឹង​អ្នក​ផ្តើម​គំនិត​ បាន​បោះ​ឆ្នោត​រួច​ស្រេច​ទៅ​ហើយ គ្រាន់​តែ​តាម​រយៈ​ការ​សហការ​ គាំទ្រ​ ចូល​រួម​ គោរព​តាម​ ជា​ជាង​សន្លឹក​ឆ្នោត​ប៉ុណ្ណោះ​ ហើយ​ដូច​បាន​ដឹង​ស្រាប់​ ប្រភព​អំនាច​របស់​អ្នក​​ដឹក​នាំ​ ​អាស្រ័យ​ស្ទើរ​មួយ​រយ​ភាគ​រយ​ចេញ​ពី​សកម្ម​ភាព​យល់​ព្រម​របស់​សមាជិក​នៃ​សកម្ម​ភាព​​ក្រុម​​នោះ។​​ មិន​មែន​ទាល់​តែ​បោះ​ឆ្នោត​ទើប​ប្រជាធិបតេយ្យទេ​​ តែ​គឺ​ការ​គាំទ្រ​ ការ​សហការ​ សិទ្ធិ​សំរេច​រួម​គ្នា​ មាន​អំនាច​ស្មើ​គ្នា​ ទើប​ជា​មូល​ដ្ឋាន​ពិត​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ យើង​គួរ​រំឭក​​ឡើង​​វិញ​ថា​ ចលនា​ប្រជាជន​មិន​អាចត្រូវ​បាន​ក្រុម​ណា​យក​ធ្វើ​ជា​កម្ម​សិទ្ធិ​ឡើយ​ ព្រោះ​បាតុករ​មាន​សេរី​ភាព​ដើរ​ហើរ​ ចង់​ចូល​ចេញតាម​អំពើ​ចិត្ត​​ មេដឹក​នាំ​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​ត្រឹម​លួង​លោម​ប៉ុណ្ណោះ​ គ្មាន​អំនាច​ឃាត់​ខ្លួន​ឬ​បញ្ជា​ពួក​គេ​ឡើយ​តាម​តែ​ក្បាល​ចិត្ត​ទេ​។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​ ទើប​ចលនា​ប្រជាជន​ជា​ទួទៅ​កាត់​បន្ថយ​កំរិតរបៀប​ដឹក​នាំ​បែប​​ផ្តាច់ការ​។ ​កាល​បើ​បាន​រៀប​ចំ​ប្រព័ន្ធ​ការ​ពារ​គ្រោះ​អាសន្ន​ហើយ​ ទើប​​ចលនា​នៅ​តែ​អាច​បន្ត​បាន​ ទោះ​​មាន​អ្វី​កើតឡើង​ចំពោះ​មេ​ដឹក​នាំ​ក៏​ដោយ​។ ទោះ​មេ​ដឹក​នាំ​ចលនា​ស្លាប់ អ​វត្តមាន​ ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ ក៏​បាតុកម្ម​នៅ​តែ​រស់​។ បាតុកម្ម​ដែល​គ្មាន​មេដឹក​នាំ​តែង​តែ​ទន់​ខ្សោយ​ងាយ​បំបែក​ ប៉ុន្តែ​បាតុកម្ម​ដែល​អាច​ដឹក​នាំ​ខ្លួន​ដោយ​ទាំង​ពេល​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្លួន​មាន​បញ្ហា​​​គឺ​ជា​ចំណុច​ជោគ​ជ័យ​ផ្ទៃ​ក្នុង ​ដែល​អ្នក​ដឹក​នាំ​ចលនា​ត្រូវ​ត្រៀម​របៀប​ជ្រើស​តាំង​​អ្នក​ដឹក​នាំ​ថ្មី​ទុក។ បាតុកម្ម​ដោយ​ពុំ​យក​មេដឹក​នាំ​ជា​ទី​ពំនាក់​អាស្រ័យ​​គឺជា​​បាតុកម្មដែល​ចេះ​​រៀប​ចំ​ដឹក​នាំ​ខ្លួន​ឯង​បាន​ មិន​ចាំ​តែ​មេ​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​នោះ​។

ភាព​ជាអ្នក​​ដឹក​នាំ​និង​តួ​នាទីរបស់អ្នក​ដឹក​នាំ​បាតុកម្ម​អហិង្សា​

Mohandas Gandhi (left) and Sarojini Naidu.

​​ទ្រឹស្តី​និង​ការ​ពិសោធ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ដែល​យើងបាន​អធិប្បាយ​ប្រាប់​ អាច​ទៅ​រួច​និង​អាច​ធ្វើ​ឱយ​សកម្ម​ឡើង​បាន​ឬ​មិន​បាន​គឺ​ជា​បញ្ហា​នៃ​ការ​ដឹក​នាំ​និង​ភាព​ឈ្លាស​វៃ​របស់​អ្នក​ដឹក​នាំ​។ ទោះ​បី​ដើម្បី​ឱយ​យុទ្ធនាការជោគ​ជ័យ​​ គេ​ពុំ​ត្រូវ​ការអ្នក​ដឹក​នាំ​ប្រកប​ដោយ​គុណ​ភាព​ពិសេសក៏​ដោយ​ ក៏​ចលនា​នៅ​តែ​តំរូវឱយ​អ្នកដឹក​នាំ​មានចរិត​លក្ខណៈ​ជា​គុណ​សម្បត្តិ​មួយ​ចំនួន​ដែរ​។ លោក​ រ៉ូបឺត​ ហ៊ែល​វី​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ «ក្នុង​ចំណោម​តួនាទី​​អ្នក​ដឹក​នាំនៅ​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ​គឺ​កៀង​គរ​ប្រជាជន​​ ផ្តល់​គំរូ​ឱយ​អ្នក​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​ បង្ហាញ​​ការ​ជឿ​​ជាក់នៅ​ពេល​អ្នក​ដទៃ​ទៀតសង្ស័យ​ពី​ទិន្នផល​នៃ​ការ​តស៊ូ​ សំរេច​ចិត្ត​ត្រឹម​ត្រូវ​ឱយ​ត្រូវ​ពេលវេលា​ ​បន្ត​ធ្វើ​ឱយ​​​ឋិត​ថេរបាន​នូវ​ការ​គាំទ្រ​និង​ការ​សហការចេញ​ពី​ឆន្ទៈ​ប្រជាជនដែល​​ចាំ​បាច់​សំរាប់​ជ័យ​ជំនះ​។​​» ​តាម​លោក​ ហ៊ែល​វី​ (២០០៤, ទំ. ១០៨-១១៣) ដើម្បី​សំរេច​តួនាទី​ទាំង​នេះ​ មេ​​ដឹក​នាំ​គួរ​មានចរិត​​លក្ខណៈ​មួយ​ចំនួន​ ធ្វើ​បាន​កាន់​តែ​ច្រើន កាន់​តែ​ល្អ​ ​ដូច​ជា​​៖ ១. ផ្តល់​គំរូ​​, ២. ស្គាល់​ប្រជាជន​ដែល​ខ្លួន​នឹង​​ដឹក​នាំ​, ៣. មាន​ជំនាញ​ក្នុង​ការ​បំពេញ​ភារកិច្ច​របស់​ខ្លួន​, ៤. ស្វែង​រក​និង​ទទួលយក​ទំនួល​​ខុស​ត្រូវ​, ៥. ប្រគល្ភ​​គុណ​សម្បត្តិ​ទៅឱយ​​សមាជិក​ពេល​ជោគ​ជ័យ​​, ៦. ស្វាមីភក្តិ​, ៧. ស្គាល់​សត្រូវ​, ៨. រៀនពី​បទ​ពិសោធ​​ និង​ចុង​ក្រោយ​ ៩. បង្កើន​និង​យក​ឈ្នះ​ការ​លំបាក​អំពីបញ្ហា​​សមត្ថភាព​របស់​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​។

​​​

            ១. ផ្តល់​គំរូ​​ ចរិត​និង​បុគ្គលិកលក្ខណៈ​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ជះ​ឥទ្ធិពលលើ​ការ​គ្រប់​គ្រង​ អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​និង​ចលនា​ទាំង​មូល​។ បើ​មេ​ដឹក​នាំ​មានពុត​ត្បុត​​យក​ចលនា​ធ្វើ​ជា​នុយ​ស្ទូច​ជំនួយ​បរទេស​ សម្តែង​លោ្ខន​នយោបាយ​ មិន​ខ្វល់​ពី​ប្រជាជន​ នោះ​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​នឹង​ស៊ី​ជំនួយ​នោះ​ ធ្វើ​នយោបាយ​ប្រជាភិថុតិ​ដូច​តែ​គ្នា​ដែរ​។​

២. ស្គាល់​ប្រជាជន​ដែល​ខ្លួន​នឹង​​ដឹក​នាំ​ ដឹង​ថា​ប្រជាជន​ឋិត​ក្នុង​ស្រទាប់​សង្គម​ណា​ខ្លះ​ ត្រូវ​ការអ្វី​ខ្លះ​ មាន​ជីវ​ភាព​រស់​នៅ​ដូចម្តេច​ មាន​ការ​តស៊ូ​និង​ចំណេះ​ដឹងកំរិត​ណា​ ព្រម​ទាំង​ស្គាល់​ឬ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ផ្ទាល់​ជា​មួយ​អ្នក​ដែល​គាំទ្រ​ពួក​គេ​និង​អ្នក​អព្យាក្រឹត​របស់​ពួក​គេ​ផង​ដែរ​។

៣. មាន​​ជំនាញ​ក្នុង​ការ​បំពេញ​​ភារកិច្ច​របស់​ខ្លួន ដឹង​ពីរបៀប​យក​ឈ្នះ ​និង​ក្រៅ​ពី​ជំនាញ​និង​ចំណេះ​ដឹង​សំរាប់​ធ្វើ​យុទ្ធ​នាការ​ មេ​ដឹកនាំ​ត្រូវ​យល់​ដឹងថា​ទិដ្ឋ​ភាព​ផ្សេងៗ​នៃ​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​របស់ខ្លួន​ជះ​ឥទ្ធិពល​ដល់​​​ទិន្នផល​នៃ​ការ​តស៊ូ​ដែរ​។ ការ​ទាក់​ទាញ​ការ​ចូល​រួម​ពី​សាធារណជន​ ស្វែង​រក​ការ​គាំទ្រ​ពី​អន្តរជាតិ​ គ្រប់​គ្រង​​ធន​ធាននិង​​យក​ទៅ​ប្រើ​ដើម្បី​​យុទ្ធនាការ ដោយ​​​​ឆ្លង​កាត់​ការ​វិភាគដោយយក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​និង​​​ច្បាស់​លាស់​ ព្រម​ទាំង​កាត់​បន្ថយ​ការ​ខូច​ខាត​ឱយ​បាន​ច្រើន​បំផុត​ផង​ដែរ​​។ អ្នក​ដឹក​នាំ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​យល់​ពី​របៀប​វាយ​តម្លៃ​ស្ថាន​ការណ៍​​ ជ្រើស​រើស​វិធី​អហិង្សា​នា​នា​ដែល​ត្រូវ​អនុវត្តដើម្បី​ទៅ​ដល់​​គោល​ដៅ​នៃ​ផែន​ការ​យុទ្ធនាការ​ រៀប​ចំ​ផែន​ការ​សកម្ម​ភាព​អហិង្សា​ ហើយ​បណ្តុះ​បណ្តាល​​អ្នក​ចូល​រួម​អំពី​របៀប​អនុវត្ត​​វិធី​ដែល​ត្រូវ​បាន​​ជ្រើស​រើស​នោះ​ឱយ​បាន​ជោគ​ជ័យ​។ ​

៤. ស្វែង​រក​និង​ទទួលយក​ទំនួល​​ខុស​ត្រូវ​ អ្ន​កដឹក​នាំ​មិន​មែន​ទទួល​តែ​ត្រូវ​ រួច​ខុស​មិន​ទទួល​ហើយ​ទម្លាក់​ទៅ​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​នោះ​ទេ​​។ អ្នក​ដឹក​នាំ​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ចេះ​ទទួល​យក​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​បំពេញ​គោល​ដៅ​ដែល​បាន​រៀប​ចំ មិន​បន្ទោស​អ្នក​ដទៃ​ ទទួល​ស្គាល់​ដំណើរ​ការ​ខុស​ប្រក្រតី​ កែ​តំរូវ​សភាព​ការណ៍​ រៀន​ពី​កំហុសឆ្គង​​នោះ​ និង​បន្ត​យុទ្ធនាការ​ទៅ​មុខ​ទៀត​។ គេ​អាច​អធ្យាស្រ័យ​​ឱយ​មេ​ដឹក​នាំ​ពេល​បណ្តោយ​ឱយ​មាន​កំហុសលើកដំបូង​​​ ប៉ុន្តែ​គេ​មិន​អាច​លើក​លែង​ឱយ​មេ​ដឹក​នាំ​ដែល​ពុំ​អាច​រៀន​ពីកំហុសដដែល​​នោះ​បាន​ទេ​។ បើ​មាន​ករណី​នេះ​កើត​ឡើង​ សមាជិក​សកម្ម​ត្រូវ​ដក​ហូត​ការ​សហការគាំទ្រ​ ​រួច​បោះ​ឆ្នោត​រើស​មេ​ដឹក​នាំ​ថ្មី​ទៀត​ដែល​គ្រាន់​បើ​ជាង​មុន​។ ​

៥. ប្រគល្ភ​​គុណ​សម្បត្តិ​ទៅឱយ​​សមាជិក​ពេល​ជោគ​ជ័យ​​ មេ​ដឹក​នាំ​ពុំ​ត្រូវ​​ឱប​ក្រសោប​យក​គុណ​សម្បត្តិ​តែ​ឯង​នោះ​ទេ​ ហើយ​ក៏​ពុំ​ចាំ​បាច់​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ដែរ​ នៅ​​ក្រោយ​ពេល​សំរេច​​គោល​ដៅ​​មួយ​ចំនួន​ឬ​ជោគ​ជ័យ​ទាំង​ស្រុង​ ពី​ព្រោះ​ក្នុង​កែវភ្នែក​​សមាជិក​ទាំង​អស់​ នៅ​ពេល​មេ​ដឹក​នាំធ្វើ​ត្រូវ​និង​ដឹក​នាំ​បាន​ជ័យ​ជំនះ​ នោះ​​គុណ​សម្បត្តិ​ធំ​​រត់​ទៅ​រក​មេ​ដឹក​នាំ​ដោយ​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ​ ទោះ​មេ​ដឹកនាំ​នោះ​ព្យាយាម​ប្រកែក​ក៏​ដោយ​។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ មេ​ដឹក​នាំ​មិន​ត្រូវ​​ដណ្តើម​យក​តែ​ម្នាក់​ឯង​ មិន​ចែក​រំលែក​ឱយ​សមាជិក​ទាំង​អស់​នោះ​ទេ​ ពី​ព្រោះ​បើ​គ្មាន​ពួកគេ​ទេក៏​​សកម្ម​ភាពតាម​ផែន​ការនានា​​ទាំងអស់​​នោះ​ ពុំ​អាច​សំរេច​បាន​នោះ​ឡើយ​។ មេ​ដឹក​នាំ​ល្អ​ប្រើ​ពាក្យ​ «យើង​»​ ជំនួយ​ពាក្យ​ «ខ្ញុំ»​ ដើម្បី​បង្ហាញ​ការ​ទទួល​ស្គាល់​វិភាគ​ទាន​របស់​សមាជិក​ចំពោះ​ចលនា​។ ទោះ​មេ​ដឹក​នាំ​ពូកែ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ បើ​គ្មាន​អ្នក​ធ្វើ​តាម​ ប្រឹង​ប្រែង​អនុវត្ត ប្តូរ​ផ្តាច់​ ប្រលូក​នឹង​ហានិភ័យ​ដើម្បី​បំពេញ​ភារកិច្ច​នីមួយៗ​នោះ​ទេ​ គំនិត​ យុទ្ធសាស្ត្រ​ កល​យុទ្ធ​របស់​អ្នក​ដឹក​នាំ​​គ្មាន​ថ្ងៃ​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ទៅ​តាម​ការ​រំពឹង​ទុក​ឡើយ​។​

៦. ស្វាមីភក្តិ ឬភាព​​ស្មោះ​ត្រង់​ ពុំ​មែន​តែ​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​ទេ​ត្រូវមាន​ស្វាមីភក្តិ​​នឹង​អ្នក​ដឹក​នាំ​ អ្នក​ដឹក​នាំ​ក៏​ត្រូវ​ស្មោះ​ត្រង់​នឹង​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​ខ្លួន​ដែរ​។ ស្វាមី​ភក្តិ​មិន​មែន​ន័យ​ថា​ចេះ​តែ​ស្រប​តាម​បង្គាប់​មេ​របស់​ខ្លួនរហូត​​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ក៏​ត្រូវ​ចេះ​ជំទាស់​គំនិត​ សកម្ម​ភាព​ ការ​សំរេច​ចិត្ត​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ដែល​ធ្វើ​ឱយ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ចលនា​ផង​ដែរ​។ ​ស្វាមីភក្តិ​តំរូវ​ឱយ​មានការ​​បើក​ទ្វារចំហ​ជូន​ការ​​​ជំទាស់​និងការ​​លើក​ឡើង​ដោះ​ស្រាយបញ្ហា​​ពិភាក្សា​ទាំង​អស់​គ្នា​។ មេ​ដឹក​នាំ​មាន​កាតព្វ​កិច្ច​ចំពោះ​ក្រុម​ក្នុង​ការ​បង្កើត​ទំរង់​ការ​នៅ​ក្នុង​ការ​ដឹក​នាំ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ឱយ​បាន​ច្បាស់​អំពី​ឱកាស​ស្មើ​ៗគ្នា​របស់​សមាជិក​ក្នុង​ការ​លើក​បញ្ហា​មក​ពិភាក្សា​។ នៅពេល​ផែន​ការ​សកម្ម​ភាព​ដាក់​ចេញ​ អ្នក​ដឹក​នាំ​ត្រូវធានា​បាន​​ច្បាស់​ថា​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​គ្មាន​ការ​ទើស​ទាល់​និង​​អនុវត្ត​ដោយ​អស់​ពី​ចិត្ត​។ ស្វាមីភក្តិ​ក៏​តំរូវឱយ​មេ​ដឹក​នាំ​សំរេច​ចិត្ត​​​បើក​ទូលាយ​ឱយ​អ្នក​មាន​សមត្ថភាព​ជាង​គេ​បាន​ចូល​បំរើ​ដំណើរ​ការ​ឱយ​អស់​ដៃ​អស់​ជើង​ដែរ​។ ជា​រួម​ សា្វមី​ភក្តី​ពុំ​ឋិត​នៅលើ​បុគ្គល​ទេ​ តែ​គឺ​លើ​នៅ​ចលនា​ឬ​ប្រយោជន៍​រួម​ ដែល​អ្នក​ដឹក​នាំនិង​អ្នក​ត្រូវ​បាន​ដឹក​នាំ​សុទ្ធ​តែ​​ត្រូវជូន​​ក្តី​​ស្មោះ​ត្រង់​នេះ​ជូន​ចលនា​និង​ប្រជាជន​។ អ្នក​ដឹក​នាំ​ខិត​ខំ​​បញ្ជា​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់និង​អ្នកក្រោម​​បង្គាប់​​ប្រឹង​បំពេញ​ការ​ងារ​​តាម​តួនាទី​​ ដើម្បី​បំពេញ​ស្វាមីភក្តី​រួម​គ្នា​នេះ​ឯង​។

៧. ស្គាល់​សត្រូវ​ ពត៌មាន​ទាក់​ទង​នឹង​សត្រូវ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ មេ​ដឹក​នាំ​ត្រូវ​រៀប​ចំ​អ្នក​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​និង​យក​មក​វិភាគ​ឱយ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ច្បាស់​លាស់​​។ គេ​ត្រូវស្គាល់​​ថា​សត្រូវ​ជា​នរណា​ខ្លះ​ មាន​ចំនួន​ប៉ុន្មាន​ មាន​កូន​ចៅ​ប៉ុន្មាន​ ពួក​គេ​គិត​ដូច​ម្តេច​ ធ្លាប់​ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​ដូច​ម្តេច​ខ្លះ​ ពេល​មាន​សម្ពាធ​​ ពួក​គេ​ឆ្លើយ​តប​យ៉ាងម៉េច​​ ពួក​គេ​ជឿ​លើ​អ្វី​ អ្វី​ខ្លះ​ដែល​ពួក​គេ​គិត​ថា​សំខាន់​និងមិន​​សំខាន់ ដែល​ជា​កត្តា​គួរ​ឱយ​យក​មក​ពិចារណា​ អ្នក​ដឹក​នាំក្នុង​ចំណោម​គូ​បដិបក្ស​​សំខាន់ៗ​ណា​ខ្លះ​ដែល​ជា​ឧបសគ្គ​របស់​ចលនា​។ ដោយ​ស្គាល់​សត្រូវ​ហើយ​​​ អ្នក​យុទ្ធសាស្ត្រ​អាច​ដឹង​​ពី​ប្រតិកម្ម​របស់​ពួក​គេ និង​ត្រៀម​ខ្លួន​បាន​ រៀប​ចំ​ចលនា​ឱយប្រុង​ប្រៀប​ឱយ​​ហើយ​ ប្រាប់​វិធីទប់​ទល់​និង​វិធី​បត់​បែន​​ពេល​ស្ថាន​ភាព​ប្រែ​ប្រួលខុស​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​ទៅ​កាន់​សមាជិក​ដែល​ទទួល​ភារកិច្ច​ទាំង​អស់​​​​។

៨. រៀនពី​បទ​ពិសោធ​​ «វិធី​​រៀន​ដែល​មាន​តម្លៃ​ថ្លៃ​បំផុត​គឺ​រៀន​ពីកំហុស​ខ្លួន​ឯង​» ហ៊ែល​វី​ បាន​ពោល​ដូច្នេះ​។​ បើ​មិន​អាច​រៀនពី​​កំហុស​ខ្លួន​ឯង​ទេ​ នោះ​កំហុស​ដដែល​នៅ​កើត​ឡើង​ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត​គឺ​ខុស​ទាំង​មិន​ដឹង​ខ្លួន​ ខុស​ទាំង​មិន​ចាប់​ទុក​កំហុស​នោះ​​ជា​កំហុស​ យក​ខុស​ជា​ត្រូវ​ យក​ត្រូវ​ជា​ខុស​ក៏​មាន​។​ កំហុសបែប​នេះ​គឺ​ខុស​យ៉ាង​​អសារ​បង់​ដែល​មិន​អាច​​យក​មក​កែ​ច្នៃឱយ​​ទៅ​ជា​មេរៀន​បាន​។ ការ​រៀន​ពី​កំហុស​ ​ចំណុច​ត្រូវ​​ និង​​របៀប​ដែល​ចលនា​ដទៃ​​​យក​ឈ្នះ​បរាជ័យ​ទាំង​នោះ ​ក៏​អាច​ជួយ​បាន​ច្រើន​ដែរ​ តែ​ទោះ​បី​យ៉ាង​ណា​ ការ​សិក្សា​ពី​បទ​ពិសោធ​របស់​អ្នក​ដទៃក្នុង​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​​ មិន​ថា​តាម​រយៈ​ការ​អាន​ស្នារដៃ​រ​ឬ​កម្ម​វិធី​សិក្សា​នោះ​ទេ​ ​ វា​ពុំ​អាច​ធ្វើ​ឱយអ្នក​ដឹក​នាំ​​​ក្លាយ​ជា​អ្នក​យុទ្ធសាស្ត្រ​នោះ​ទេ​ បើ​គេ​នោះ​ពុំ​ទាន់​បាន​ឆ្លង​កាត់​ផ្ទាល់​ មាន​បទ​ពិសោធ​ខ្លួន​ឯង​ និង​សំខាន់​ជាង​នេះ​ទៀត​គឺ​បាន​ចួប​ពិគ្រោះ​ផ្ទាល់​នឹង​អ្នក​យុទ្ធសាស្ត្រ​តែ​ម្តង​។

៩. បង្កើន​និង​យក​ឈ្នះ​ការ​លំបាក​អំពីបញ្ហា​​សមត្ថភាព​របស់​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​ អ្នក​ដឹក​នាំ​មិន​អាចដើរ​​ទៅ​មុខ​ ចេះ​តែ​ឯង​ យល់​តែឯង​ ហើយ​អាច​ដឹក​សមាជិក​ដែល​តាម​មិន​ទាន់​នោះ​ទៅ​មុខ​​កើត​នោះ​ទេ​។ ដូច្នេះ​ បញ្ហា​សមត្ថភាព​របស់​សមាជិក​និង​សមត្ថភាព​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ក្នុង​ការ​បណ្តុះ​សមត្ថភាព​សមាជិក​គឺ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ខ្លាំង​។ គេ​ត្រូវ​ចាត់​តាំង​មនុស្ស​ឱយ​ត្រូវ​នឹង​ការ​ងារនិង​សមត្ថភាព​របស់​គេ​ ទើបជំរុញ​ឱយ​មនុស្ស​នោះ​បញ្ចេញ​សមត្ថភាព​អស់​និង​​ទិន្នផល​ការ​ងារ​ទទួល​បាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ខ្ពស់​បំផុត​។ អាស្រ័យ​ប្រការ​នេះ​ អ្នក​ដឹកនាំ​ពុំ​មែន​ត្រឹមតែ​ដឹង​ច្បាស់​ពី​ចំណុច​ខ្លាំង​និង​ភាពប៉ិន​ប្រសប់​របស់​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់ខ្លួន​​នោះ​​ទេ ថែម​ទាំង​​ជួយ​ពួក​គេ​ឱយ​ជំនះ​ឧបសគ្គនិងភាព​មាន​​កំរិតនៃ​​សមត្ថភាព​របស់​​ខ្លួន​ ​ឱយ​​​មាន​ជំនឿ​ថា​អាច​ធ្វើ​បាន​ផង​ដែរ​។ ប្រាកដ​ណាស់​ ពេល​យុទ្ធនាការ​ចួប​ប្រទះ​ឧបសគ្គ​ធំ​ សត្រូវ​មាន​ប្រៀប​ជាង​ បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​បំពេញ​គោល​ដៅ នោះ​អ្នក​ក្រោម​បង្គាប់​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ អស់​កម្លាំង​តស៊ូ​ គ្មាន​ជំនឿ​លើ​វិធី​ដែល​ខ្លួន​ប្រើ​ប្រាស់​ ទាំង​អស់​នេះ​​គឺ​ជា​ភារកិច្ច​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​ដែល​ត្រូវ​លើក​ស្ទួយ​ស្តារ​កេរតិ​ឈ្មោះ​ចលនា​ឡើង​វិញ​ និង​ពិសេស​ធ្វើ​ឱយ​ពួក​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ យុទ្ធនាការ​នៅ​តែ​អាច​ជោគ​ជ័យ​ ទោះរដ្ឋាភិបាល​មាន​ធន​ធាន​ កម្លាំង​ ​មធ្យោបាយ​ កូន​ចៅ​​ ​ ភ្នាក់​ងារ​បង្ក្រាប​ច្រើន​ប៉ុណ្ណាក៏​ដោយ​។

            ជា​​សេចក្តី​រួម​​ ចរិត​​លក្ខណៈ​របស់​មេ​ដឹក​នាំមិន​ចាំ​បាច់​មាន​គ្រប់៩នេះ​ ​ទើប​អាច​ដឹក​នាំ​បាន​នោះ​ទេ​ តែ​​អ្នក​ដឹក​នាំ​ចលនា​​ទាំង​អស់​សុទ្ធ​មាន​ចូល​ក្នុង​ចរិត​លក្ខណៈ​ទាំង​នេះ​ គ្រាន់​តែ​ខ្លះ​តិចខ្លះ​​ច្រើន​ប៉ុណ្ណោះ​​។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ ដើម្បី​ជោគ​ជ័យ​ គេ​ក៏​ពុំ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ការ​​បំពេញឱយ​គ្រប់​​ ​៩​ចំណុច​នេះ​ទេ​​។ នៅ​ក្នុង​ចរិត​លក្ខណៈ​ទាំង​នេះ​ ក៏​មាន​បង្កប់​តួនាទី​​របស់​អ្នក​ដឹក​នាំ​​ដែរ​ ពោល​គឺ​ចរិត​លក្ខណៈ​មាន​ផ្ទុក​តួនាទី​។ ដោយ​សារពេល​ចលនា​​ចាញ់​​គឺ​ជា​ការ​ខាត​បង់ពលកម្ម​ ពេល​វេលា​ ធន​ធាន អាយុ​ជីវិតឬ​របួស​តិច​ឬ​ច្រើន​ ​ទាំង​អស់​គ្នា​ ដូច្នេះ​អ្នក​ដែល​មាន​អំនាច​ដឹក​នាំ​ដែល​អ្នក​​ទាំង​អស់​គ្នា​ស្តាប់​តាម​ក៏​ត្រូវ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុតដែរ។​​ ​លោក​ វីល្លៀម​ លេម្ប​ (William Lamb)​ រដ្ឋ​បុរស​អង្លេស​ម្នាក់​បាន​មាន​​​ប្រសាសន៍​​ថា​ «ការ​មាន​អំនាចធំ​​ជា​កម្ម​សិទ្ធិ​បង្កប់​ន័យមួយ​​មិន​អាច​​ប្រកែក​បាន​ថាមាន​​​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​​។»